|
Halloween / דער האַלאָווין
האַלאָווין שטאַמט פֿון אַן אַמאָליקן קעלטישן פֿעסטיוואַל וואָס האָט אָפּגעמערקט דעם 13סטן אָקטאָבער ווי דעם לעצטן טאָג פֿון יאָר. די קעלטן האָבן געגלייבט אַז אין יענעם טאָג ווערט דער גרענעץ צווישן לעבעדיקע און טויטע פֿאַרווישט און גײַסטער קומען צוריק צו דער ערד. מ׳האָט אויך געגלייבט אַז חוץ דעם וואָס זיי האָבן אָנגעטאָן שאָדן, האָבן די שדים אויך צוגעהאָלפֿן אַז די קעלטישע גלחים זאָלן קענען פֿאָרויסזען די צוקונפֿט. נו, דער האַלאָווין האָט זיך שטאַרק אַנטוויקלט אין משך פֿון מער ווי צוויי טויזנט יאָר, און הײַנט פּראַוועט מען דעם טאָג מער־ווייניקער ווי ריינע הנאה: דורך פֿאַרשטעלן זיך פֿאַר מכשפֿות, שדים, מתים־פֿרעסערס און סקעלעטן, אויסשנײַדן קירבעס־לאַמטערנעס, קוקן אויף שוידערפֿילמען, און גיין אויף טריק־אָר־טריט. בקיצור: דער טאָג איז געוואָרן אין גאַנצן אַן אַנדער מין פֿעסטיוואַל!
[HALOVÍN ShTAMT FUN AN AMÓLIKN KÉLTIShN FESTIVÁL VOS HOT ÓPGEMERKT DEM EYN UN DRÁYSIKSTN OKTÓBER VI DEM LETSTN TOG FUN YOR. DI KELTN HOBN GEGLÉYBT AZ IN YÉNEM TOG VERT DER GRÉNETS TSVIShN LÉBEDIKE UN TÓYTE FARVÍShT UN GÁYSTER KÚMEN TSURÍK TSU DER ERD. M’HOT OYKh GEGLÉYBT AZ KhUTS DEM VOS ZEY HOBN ÓNGETON ShODN HOBN DI ShÉYDIM TSÚGEHOLFN AZ DI KÉLTIShE GALÓKhIM ZOLN KÉNEN FORÓYSZEN DI TSÚKUNFT. NU, DER HALOVÍN HOT ZIKh ShTARK ANTVÍKLT IN MÉShEKh FUN MER VI TSVEY TOYZNT YOR, UN HAYNT PRÁVET MEN DEM TOG MER-VÉYNIKER VI RÉYNE HANÓE: DURKhN FARShTÉLN ZIKh FAR MAKhShÉYFES, ShÉYDIM, MÉYSIM-FRÉSERS UN SKELÉTN, ÓYSShNAYDN KÍRBES-LAMTÉRNES, KUKN AF ShÓYDERFILMEN, UN GEYN AF TRIK-OR-TRÍT. BEKÍTSER: DER TOG IZ GEVÓRN IN GANTSN AN ÁNDER MIN FESTIVÁL]!
Halloween originates from an ancient Celtic festival that observed October 31st as the last day of the year. The Celts believed that on that day the boundary between the living and the dead was blurred and spirits returned to Earth. They also believed that besides doing damage, the ghosts helped the Celtic priests foretell the future. Well, Halloween has developed tremendously during the last 2,000-plus years, and today the day is celebrated more or less as pure fun: we dress up as witches, ghosts, ghouls and skeletons, we carve jack-o’-lanterns, watch horror movies, and go trick-or-treating. In a nutshell: This day has become a completely different kind of festival!
broomstick: דער בעזעם־שטעקן, ־ס
[DER BÉZEM-ShTEKN, -S]
cemetery (non-J.): דער צװינטער, ־ס
[DER TSVÍNTER, -S]
coffin (non-J.): דער קאַסטן, ־ס/קאַסטענעס; די טרונע, ־ס
[DER KASTN, -S/KÁSTENES; DI TRÚNE, -S]
costume: דער קאָסטיום, ־ען; דאָס אָנטועכץ, ־ן
[DER KOSTYÚM, -EN; DOS ÓNTUEKhTS, -N]
creepy: אומהײמלעך
[ÚMHEYMLEKh]
dress up (as): פֿאַרשטעלן זיך (פֿאַר)
[FARShTÉLN ZIKh (FAR)]
ghost: דער שד, ־ים; דער רוח, ־ות; דער נישט־גוטער (געבויגן); דער/דאָס מת, ־ים; דער גײַסט, ־ער
[DER ShED, ShÉYDIM; DER RÚEKh, RÚKhES; DER NIShT-GÚTER (inflected); DER/DOS MES, MÉYSIM; DER GAYST, -ER]
ghoul: דער מתים־פֿרעסער, ־ס
[DER MÉYSIM-FRÉSER, -S]
Halloween: דער האַלאָווין
[DER HALOVÍN]
haunted house: דאָס שדים־הױז, ־הײַזער
[DOS ShÉYDIM-HOYZ, -HÁYZER]
horror movie: דער שוידערפֿילם, ־ען
[DER ShÓYDERFILM, -EN]
jack-o'-lantern: די קירבעס־‹באַניע־/דיניע־›לאַמטערנע, ־ס
[DI KÍRBES-‹BÁNYE-/DÍNYE-›LAMTÉRNE, -S]
macabre: מאַקאַבריש; שױדערלעך; גרױליק
[MAKÁBRISh; ShÓYDERLEKh; GRÓYLIK]
mummy: די מומיע, ־ס
[DI MÚMYE, -S]
carve a pumpkin: ‹אויסשנײַדן אַ קירבעס ‹באַניע/דיניע
[ÓYSShNAYDN A KÍRBES ‹BÁNYE/DÍNYE›]
skeleton: דער סקעלעט, ־ן; דאָס געבײן
[DER SKELÉT, -N; DOS GEBÉYN]
spooky: מוראדיק; שרעקעדיק; מאָדנע
[MÓYREDIK; ShRÉKEDIK; MÓDNE]
go trick-or-treating: גיין אויף טריק־אָר־טריט
[GEYN AF TRIK-OR-TRÍT]
vampire: דער װאַמפּיר, ־ן
[DER VAMPÍR, -N]
witch: די מכשפֿה, ־ות; די כּישוף־מאַכערין, ־ס; די זנאַכערטע ‹זנאַכערין›, ־ס
[DI MAKhShÉYFE, -S; DI KÍShEF-MÁKhERN, -S; DI ZNÁKhERTE ‹ZNÁKhERN›, -S]
witches’ cauldron: דער כּישוף־קעסל, ־ען
[DER KÍShEF-KESL, -EN]
[Image: The first Greenwich Village Halloween Parade
arrives at Washington Square (skeleton puppet by Ralph Lee)]
| 
